Χωρίς δράση λίγα μπορούν να γίνουν. Το διάβασμα και η μελέτη μπορεί να δώσει κυρίως γνώση. Πρέπει να δραστηριοποιηθείς για να μεταφράσεις τη γνώση σε αποτελέσματα και κατανόηση. Ένα γραμμάριο πράξης αξίζει περισσότερο από τόνους διδασκαλίας Μαχάτμα Γκάντι (1869-1948 , Ινδός ηγέτης)

27 Σεπτέμβρη 1941 Ιδρύεται το ΕΑΜ


27 Σεπτέμβρη 1941 Ιδρύεται το ΕΑΜ
Στις 27 Σεπτέμβρη 1941 δημιουργείται το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο, το ΕΑΜ, που έμελλε να παίξει το κύριο ρόλο στην οργάνωση του ελληνικού λαού κατά τη διάρκεια της τριπλής φασιστικής κατοχής στη χώρα μας. Παρά τα χρόνια που πέρασαν τα μηνύματα, η σημασία και ο ρόλος που έπαιξε στη σύγχρονη πολιτική ιστορία του τόπου μας είναι επίκαιρα, ανεξίτηλα. Δυστυχώς παρά την υπάρχουσα νομοθεσία για την αναγνώριση της αντίστασης, κάτι τέτοιο δεν έχει περάσει ουσιαστικά στα σχολικά βιβλία, δεν έχει μπολιάσει τις νεανικές συνειδήσεις. Με το σημερινό σημείωμα επιδιώκουμε να δώσουμε κάποιες πλευρές των στόχων και της δράσης του ως αποτίμηση μνήμης και τιμής αλλά και ως συμβολή στη ενημέρωση των νεώτερων γενιών.
Η δημιουργία του ΕΑΜ δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Ήρθε ως αποτέλεσμα τη αναγκαιότητας οργάνωσης της αντίστασης του ελληνικού λαού, ως συνέχεια του αλβανικού έπους , της μάχης των οχυρών αλλά και των πρώτων αυθόρμητων εν πολλοίς αντιστασιακών πράξεων των πρώτων ημερών της κατοχής.
Του ΕΑΜ είχε προηγηθεί η δημιουργία του...
Εργατικού ΕΑΜ του ΕΕΑΜ (Ιούλης 1941) με τη συμμετοχή της Ενωτικής ΓΣΕΕ(που βρισκόταν κάτω από τη επιρροή του ΚΚΕ), της ΓΣΕΕ που ακολουθούσε ρεφορμιστική γραμμή και τα Ανεξάρτητα Συνδικάτα που είχα αποσπαστεί από τη ΓΣΕΕ εξαιτίας της δεξιάς γραμμής που ακολούθησε η διοίκηση της. Στους στόχους του ΕΕΑΜ ανάμεσα στα άλλα βρισκόταν και η προσπάθεια συγκρότησης πανελλαδικού εθνικοαπελευθερωτικού μετώπου από όλα τα κόμματα και οργανώσεις που ήθελαν να παλέψουν για το διώξιμο του ξένου κατακτητή και την απελευθέρωση της χώρας.
 Δυστυχώς παρά τις πολύμηνες προσπάθειες του ΕΕΑΜ αλλά και του ΚΚΕ οι ηγεσίες των μεγάλων προπολεμικά αστικών κομμάτων απέκρουσαν τις προτάσεις για συνεργασία με βασικό επιχείρημα πως ήταν «τυχωδιωκτισμός» κάθε αντίσταση απέναντι στον κατακτητή. Ένα μέρος των αστικών δυνάμεων είχε ήδη φύγει για Μέση Ανατολή, ενώ ένα κομμάτι της συνεργάστηκε ή κράτησε στάση «ουδετεροτητας» με τον κατακτητή!
Τελικά η συγκρότηση του ΕΑΜ έγινε πράξη μετά τη συνεργασία του ΚΚΕ με το Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας, της Ένωσης Λαϊκής Δημοκρατίας με επικεφαλής τον Ηλία Τσιριμώκο καθώς και το Αγροτικό κόμμα.
Σκοποί του ΕΑΜ σύμφωνα με το ιδρυτικό του ήταν:
«α. Η απελευθέρωσις του έθνους μας από τον σημερινό ξένον ζυγόν και η απόκτησις της πλήρους ανεξαρτησίας της χώρας μας.
Β. Ο σχηματισμός προσωρινής κυβερνήσεως του ΕΑΜ αμέσως μετά τη εκδίωξιν των κατακτητών, μοναδικός σκοπός της οποίας θα είναι η προκήρυξις εκλογών δια Συντακτικήν Εθνοσυνέλευσιν, με βάσιν την αναλογικήν, ίνα ο λαός απογανθή κυριαρχικώς επί του τρόπου της διακυβερνήσεως του.
Γ. Η κατοχύρωσις του κυριαρχικού τούτου δικαιώματος του Ελληνικού λαού, όπως αποφανθή περί του τρόπου διακυβερνήσεως του, από πάσαν αντιδραστικλήν απόπειραν, ήτις θα τείνει να επιβάλη εις τον λαόν λύσεις αντιθέτους προς τας επιθυμίας του και η εκμηδένισις δι’ όλων των μέσων του ΕΑΜ και των οργάνων που αποτελούν , πάσης τοιαύτης αποπείρας».
Δια το ΚΚΕ :ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ
Δια το ΣΚΕ: ΧΩΜΕΝΙΔΗΣ
Δια την ΕΛΔ:ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ
Δια το Αγροτικό Κόμμα: ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ
Μετά την υπογραφή του ιδρυτικού προσχώρησαν κατά τη διάρκεια της κατοχής στο ΕΑΜ και η Σοσιαλιστική Ένωση, οι Σοσιαλιστές Δημοκράτες, Το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα και η Δημοκρατική Ένωση. Επίσης προσχώρησαν του Εργατικό ΕΑΜ, Η Εθνική Αλληλεγγύη, η ΕΠΟΝ, η Κεντρική Πανυπαλληλική Επιτροπή και η Παγκληρική Ένωση. Ακόμη το Κόμμα Αριστερών Φιλελευθέρων συνεργαζόταν με αυτό.
Ψυχή, οργανωτής, σημαιοφόρος και κύριος αιμοδότης του ΕΑΜ και γενικότερα της αντίστασης ήταν το ΚΚΕ. Χαρακτηριστικό το γεγονός πως ακόμη και ο ραδιοφωνικός σταθμός του Λονδίνου σ εκπομπή του στις 13/3/44 αναγνώριζε « Οι κομμουνιστές, προς αιωνίαν των τιμήν, είναι οι πρώτοι που ερίφθησαν εις τον πατριωτικός αγώνα». Το ΚΚΕ χτυπημένο από τη παρανομία και τις διώξεις της 4ης Αυγούστου, παίρνει την πρωτοβουλία για τη οργάνωση της αντίστασης. Η πολιτική του γραμμή στηρίζεται στις αποφάσεις της 6ης Ολομέλειας του 1934, στις αποφάσεις τυη 3ης Διεθνούς και στις θέσεις του Γ.Γ του κόμματος Ν. Ζαχαριάδη, όπως διατυπώθηκαν στο ιστορικό του γράμμα. Για τη δημιουργία του ΕΑΜ στην 6η ολομέλεια της Κ.Ε (1-3/71941) ανάφερε: «Το ΚΚΕ καλεί το ελληνικό λαό, τα κόμματα και τις οργανώσεις του σε ένα εθνικό μέτωπο απελευθέρωσης:α Για το διώξιμο της γερμανοιταλικής κατοχής από τη Ελλάδα β. Για την ανατροπή της κυβέρνησης-οργανέτου της γ. Για την καθημερινή υποστήριξη της ΕΣΣΔ δ. Για τη υποστήριξη κάθε συνεπούς αντιφασιστικής δύναμης με όλα τα μέσα και ε. Για το σχηματισμό προσωρινής κυβέρνησης από όλα τα κόμματα…Κάθε κομμουνιστής έχει χρέος να δώσει όλες του τις δυνάμεις για η συγκρότηση του Εθνικού Μετώπου» Λίγο αργότερα στην 7η Ολομέλεια της Κ.Ε (αρχές Σεπτέμβρη 1941) υπογράμμιζε: «Η πλατιά βάση συνεργασίας στο Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο θα’ ναι καταρχήν αγώνας για το διώξιμο του ξένου κατακτητή και για την αποκατάσταση στη χώρα μας μια κατάστασης ειρήνης και των λαϊκών ελευθεριών…»
Η ίδρυση του ΕΑΜ δεν μπορούσε να αφήσει αδιάφορους τους αστούς πολιτικούς και τους Άγγλους που πάντα έβλεπαν μακρύτερα… Έτσι δημιουργούνται και άλλες οργανώσεις όπως ΕΔΕΣ, ΕΚΚΑ κ.α με μικρή δράση αλλά και τακτικές υπονόμευσης του έργου του ΕΑΜ.
Το ΕΑΜ έφτασε να αριθμεί πάνω από 1.600.000 λαού (στο νομό μας έφτασε τις 50.000 περίπου). Στις γραμμές του συγκεντρώθηκαν η εργατική τάξη, η αγροτιά, η διανόηση, οι επαγγελματίες, σημαντικό μέρος του κλήρου και ένα μέρος της μικρής και μεσαίας αστικής τάξης. Γενικά συσπειρώθηκαν όλες οι τάξεις και τα στρώματα που ενδιαφερόταν έτσι είτε αλλιώς για την εθνική απελευθέρωση της χώρας, για την κατάχτηση και την κατοχύρωση της πλήρους εθνικής ανεξαρτησίας και για τη κοινωνική, τη λαικοδημοκρατική αναγέννηση της.
 Η προσφορά του ΕΑΜ ανεκτίμητη. Αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα στην ιστορία του ελληνικού λαού. Ενδεικτικά αναφέρουμε:
 Η δημιουργία του ένοπλου τμήματος της ΕΑΜΙκης αντίστασης του ΕΛΑΣ (έφτασε σε πάνω από 130.000μαχητές), και του ΕΛΑΝ είχε ως αποτέλεσμα την απασχόληση πολλών μεραρχιών των γερμανών(8-12 μεραρχίες) στο εσωτερικό της χώρας, συμβάλλοντας έτσι στον κοινό αντιφασιστικό αγώνα των λαών.
Το ΕΑΜ οργάνωσε μαζικούς αγώνες και πέτυχε να σώσει το λαό από τον εφιάλτη της πείνας. Πέτυχε να εμποδίσει την πολιτική επιστράτευση που επεδίωξαν οι κατακτητές με αποτέλεσμα ούτε ένας Έλληνας να μην πολεμήσει στο Ανατολικό Μέτωπο. Πέτυχε και σταμάτησε τη επέκταση της Βουλγάρικης Κατοχής στη χώρα μας.
Ίδρυσε στα 1944 την κυβέρνηση του βουνού, την ΠΕΕΑ, υλοποιώντας λαικοδημοκρατικές προτάσεις στην απελευθερωμένη ύπαιθρο (λαϊκή Δικαιοσύνη, Αυτοδιοίκηση, Παιδεία για όλους).Ανέβασε το πολιτισμό και τα αγαθά του και στο τελευταίο χωριό, ευαισθητοποίησε και στράτευση τους πνευματικούς ανθρώπους στο κοινό αγώνα. Έδωσε πατριωτικά και δημοκρατικά οράματα και ιδανικά στη νεολαία, μέσω της δημιουργίας της ΕΠΟΝ που συσπείρωσε εκατοντάδες χιλιάδες νέους και νέες.
Μετά την απελευθέρωση, όπου το ΕΑΜ συνέβαλλε τα μέγιστα, η πορεία της χώρας ήταν δυστυχώς διαφορετική από ότι ονειρευόταν οι αγωνιστές της αντίστασης. Οι Άγγλοι ιμπεριαλιστές σε συνεργασία με την ελληνική άρχουσα τάξη, οι απόντες εν τέλει του αγώνα, εκμεταλλευόμενοι αδυναμίες και σοβαρά λάθη του ΕΑΜικού κινήματος επιβάλλουν τελικά τη θέληση τους. Για τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης ανοίγει κύκλος διωγμών, φυλακών εξορίας και εκτελέσεων. Και η συνέχεια της αντίστασης, το δεύτερο αντάρτικο, ο ηρωικός αγώνας του ΔΣΕ τη περίοδο 1946-49 λήγει με στρατιωτική ήττα του λαϊκού κινήματος…
Η περίοδος αυτή, οι αγώνες του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΕΠΟΝ αποτελούν σπουδαία παρακαταθήκη για τους αγώνες του σήμερα!